Cleveland, ABD’ nin kuzeydoğusunda Mid-West (Orta-bati) bölgesindeki Ohio eyaletinde bulunan bir şehir. Büyük Göller bölgesinde, Cuyahoga nehrinin Erie Gölüne (bizim Marmara Denizinin 3-4 katı büyüklüğünde bir göl) döküldüğü yerde 200 yıl önce kurulmuş bir şehir. Metropoldeki yerleşim yerleri ile beraber 2.773.000 kişilik bir nüfusa sahip. Şehrin 1850’ lerden sonra, özellikle 1900’ lü yıllarda gelişmesinde nehir ve göl taşımacılığı, petrol (John Rockefeller dünyanın ilk petrol devi Standart Oil şirketini Cleveland’ da kurmuş), demir-çelik, madencilik, otomotiv (kamyon, kamyonet üretimi, otomobil aksamı ve parçaları) inşaat sektörleri yani eski tip sanayiler önemli bir rol oynamış. 1980’ e kadar Cleveland, ABD’ nin 3. büyük şirketler merkezi konumunu muhafaza etmiş.
Cleveland ayrıca 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başında başta İrlandalılar, Macarlar, Çek ve Slovaklar, İtalyanlar, Polonyalilar, Almanlar ve Çinliler olmak üzere birçok göçmenin yerleştiği bir bölge olmuş. Şehirde 80 etnik grup olduğu belirtiliyor. Küçük İtalya, İrlanda Köyü, Slav Köyü, Çin Mahallesi bulunuyor. Özellikle öğretim üyesi, mühendis ve öğrenci bir miktar vatandaşımızın da Cleveland’ da yaşadığını görüyoruz.
Diğer taraftan, Ohio eyaleti içinde bulunan Cleveland ve Dayton, özellikle havacılık ve uzay bilimi alanında ABD’ nin en ileri bölgelerinden biridir. NASA’ nin 8 araştırma merkezinden biri olan Lewis Research Center (Cleveland’ da), ABD Hava Kuvvetlerinin en büyük araştırma-geliştirme laboratuarı (Dayton’ daki Dwight-Patterson Hava Üssü’ nde), yine bir kamu ve özel sektör işbirliği girişimi olan Ohio havacılık ve Uzay Enstitüsü (OAI-Cleveland’ da) Ohio eyaletindedir.
Ayrıca uçak motorları üreten General Electric, Pratt and Whitney, Hughes gibi dünyaca taninmiş dev şirketler, Goodrich Lastik fabrikası, uçak fren sistemleri ve elektronik hedef belirleme sistemlerini üreten tesisler de Ohio eyaleti içindedir. ABD’ nin ilk 5’ e giren büyük havayolu şirketlerinden Continental Airlines’ in merkezi, ABD Merkez Bankası (FED)’ nin bir şubesi de Cleveland’ dadır. Ohio başta havacılık olmak üzere, teknolojik yeniliklerin geliştirildiği bir eyalet olarak tanınmıştır. Thomas Edison Ohio’ lu olup, Thomas Edison Polymer Şirketi ve Edison Bio-teknoloji Center da Ohio eyaletindedir. ABD’ de 1980’ li yılların ortalarında kurulan ilk Japon otomobil fabrikası (Honda) Ohio’ da kurulmuştu.
Cleveland’ in bir diğer özelliği de, dünyaca tanınmış Cleveland Clinic Foundation Tip Merkezi ile Cleveland Sanat Orkestrasının da Cleveland’ in içinde olmalarıdır. Türkiye’ den de her ay ortalama 200-400 arası hastanın geldiği Cleveland Clinic, onlarca tesis ve araştırma merkezlerinden oluşuyor ve tam 18.000 kişiye istihdam imkanı sağlıyor.
Diğer taraftan Ohio, ABD’ nin Orta-bati bölgesinde çok güçlü bir tarım ekonomisine de sahiptir. Ortalama 400 ile 2000 dönüm büyüklüğündeki çiftliklerde elde edilen tarım ürünleri ihraç da edilmektedir.
1970’ li yıllarda birçok gelişmiş ülkede olduğu gibi, Cleveland’ da da çelik, otomobil, inşaat sektörlerinde kriz ve ekonomik bunalım bas göstermiş. Basta çelik ve inşaat sektörlerinde fabrikaların önemli bir kısmı kapanmış, isçiler uzun grevler-gösteriler yapmış. 1950’ de 1 milyon, 1975’ de 850 bin olan Cleveland’ in nüfusu bugünkü seviyesi 506 bine düşmüş. Son 25 yılda Cleveland 350 bin nüfus ve 200 bin adet imalat isçisini kaybetmiş. Birçok şirket yönetim merkezini ve fabrikalarını daha elverişli şartlara haiz eyaletlere taşımışlar.
Bu durum karsısında 1980’ li yılların basında şehirdeki büyük isletmelerin Başkanları ve Genel Müdürleri bir araya gelip bir “Business Round-Table”i kurarak şehrin ekonomik gelişiminin yeniden sağlanması için birlikte projeler geliştirme kararı almışlar. Bunun üzerine Cleveland Belediyesi, Ticaret Odası’ nin bünyesinde kurulmuş olan Cleveland Ekonomik Gelişme Derneği, isçi sendikaları, üniversiteler, Vakıflar bir araya gelerek “Cleveland Tomorrow: Yarının Cleveland’ ı” adıyla bir platform ve kampanya oluşturmuşlar. Şehrin bozulan altyapısının düzeltilmesi, hava-göl ve nehir kirliliğinin önlenmesi, boşaltılan ambarlar ve konutların restore edilerek ekonomik faaliyetlere kazandırılması, parklar, müze, stadyum inşası gibi şehre ekonomik hareket getirilmesi amacıyla projeler havuzu ve koordinasyon merkezi olan Yarının Cleveland’ ı platformu, üyeleri arasında proje ve finansman bulma sorumluluklarını paylaştırmış. Federal hükümet nezdinde yapılan lobi sonucunda 15 yılda 4 milyar dolarlık fon temin edilmiş ve ortak projeler uygulamaya geçirilmiş.
İsçiler, gerek eyalet hükümeti, gerek belediye, gerekse özel sektör kuruluşlarının kendileri tarafından yeniden eğitime tabi tutularak, yeni vasıflar kazandırılmış. Fabrikalarda üretim verimliliği yükseltilmiş. Sonuçta bugün Cleveland’ da küçük işletmeler ağırlıklı, yüksek teknoloji gelişimi ve şehirleşme gelişimini temel alan bir ekonomik yeniden yapılanma başarılmış ve çeşitlendirilmiş farklı ekonomik sektörler ile yeni istihdam imkanları oluşturulmuş. Mesela; 1998’ de Cleveland’ da 26.000 yeni istihdam imkanı yaratılmış (Silicon Vadisi’ nde 18.200, Atlanta’ da 75.000 yeni is imkanı). 1975’ de Cleveland bölgesinde istihdam içinde imalat sanayicinin payı % 42 iken, bu oran 1999’ da % 21’ e inmiş (ABD genelinde % 17 olduğu ifade ediliyor) durumdadır. İşsizlik oranı ise bugün Cleveland bölgesinde % 4,5’ tur. Yine de unutulmamalıdır ki, Cleveland’ da fakirlik sınırının altındaki kişilerin oranı % 30’ dur (yıllık geliri 11.000–13.000 dolar arasında), ve bu kişiler daha çok nüfusun % 50’ sini oluşturan siyah Amerikalılar arasındadır.
Cleveland bugün küçülmüş ama ihtisaslaşmış ürünler üreten demir-çelik-otomotiv (kamyon ve ticari taşıtlar) üretimi, inşaat, deniz taşımacılığı yanında, aydınlatma, boya, biye-tip, biye-teknoloji ve tıp merkezi alanlarında, yeni sektörlerde büyük bir gelişme göstermiş durumdadır.
