Dünyanın başkenti niteliğini taşıyabilecek New York’tan başka bir kent daha yoktur. New York sekiz milyon nüfusunu 800 km kare alanda barındırır. New Yorklu olmak bir ayrıcalıktır. New York’a insanlar adeta akın eder. Buna neden olan şeyler tam olarak açık olmasa da insanları buraya çeken şey buranın hiper-aktif, enerjik hayatıdır.
New York gerçekten global bir kenttir. New York’a gittiğinizde sanki orada daha önce bulunduğunuzu sanırsınız. Özgürlük Abidesi’ne, Empire State Binası’na, Central Park’a ve de Times Square’e hayran kalacaksınız. Modern Sanat Müzesi dünyanın en ünlü müzelerindendir. Guggenheim Müzesi ve Modern Tarih Müzeleri de onun kadar ünlüdür. Kitapçıları, tiyatroları, yemekleri, alışveriş imkanları ve insanlarıyla, New York’ta nereye giderseniz gidin kendinizi hoş bir tecrübenin içinde bulacaksınız.
İşte size New York'da Yaşam ile ilgili önemli bilgiler:.
Dil:
Dünyanın en çok göçmen alan kenti New York’ta İngilizce’nin yanı sıra İspanyolca da yaygın olarak kullanılıyor. Little
Italy’de İtalyanca, China Town’da Çince konuşuluyor. New York o kadar kozmopolit bir şehir ki aksanlı İngilizce konuşmayanlar garipseniyor.
İklim:
New York’u ziyaret etmek için en güzel zaman ilkbahar ve sonbahar ayları. Yazın sıcaklık genellikle 25-30 derece arasında geziniyor, ama 38 dereceyi geçtiği günler de oluyor. Yaz aylarında ısı 17 derecenin altına düşmüyor, yüzde 60’lara varan rutubet yüzünden de hava bunaltıcı. Kış ayları çok soğuk ve zaman zaman kar yağışlı. Özellikle Manhattan rüzgârları denen bazen kuzey-güney, bazen de doğu-batı doğrultusunda esen sert rüzgârlar çok etkili. Kış aylarında sıcaklık -3 ila 6 derece arasında değişiyor. Yağmur özellikle bahar aylarında görülüyor. New York’ta mayıs ayında en düşük sıcaklık 12, en yüksek sıcaklık 22 derece.
Para ve Kredi Kartı
ABD’nin para birimi olan Dolar bildiğiniz gibi $ sembolüyle ifade ediliyor. 1 dolar 100 cent’e eşit. Dolaşımda 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 dolarlık banknotlar bulunuyor. Madeni paralar ise 1 penny, nickel (5 cents), the dime (10 cents), the quarter (25 cents). Resmi olarak dolaşımda olan 50 centlere pratikte hiç rastlanmıyor. New Jersey’den gelen ve Susan B. Anthony adı verilen madeni 1 dolarlıklara da arada sırada rastlanıyor. New York’ta çoğu işyerinde kredi kartı paraya tercih ediliyor. Örneğin Federal Express kargo firması kesinlikle nakit para kabul etmiyor. Araba kiralamada ve otellerde de kredi kartı zorunlu. Master Card, Visa ve American Express hemen her yerde kabul ediliyor. Ayrıca Discover ve Diners Club kredi kartları da pek çok müessese tarafından kabul ediliyor. Dövizlerinizi Chase Manhattan Bankası’nın şubelerinden komisyon ödemeden dolara çevirebilirsiniz, ama kurları düşük. Banka pazartesinden cumaya 08.00-15.00 arası açık. Döviz büroları 3$ ila 5$ arasında komisyon alıyor. Bu bürolar cumartesi ve pazar günleri de açık.
Vergi:
ABD’de eyalete göre oranı değişen ve “state tax” denen eyalet vergileri uygulanıyor. New York eyaletinde bu oran %7. New York şehrinde %7 verginin üzerine %1.25 ek vergi ekleniyor. Genellikle satılan ürünlerin fiyatına vergi dahil değil. Bir malın toplam fiyatını hesaplarken fiyata %8.25 vergi eklemek gerekiyor. Lüks mallar kategorisine giren araba kiralama, kuru temizleme gibi servislerin fiyatına bir % 5 daha vergi eklenmesiyle, toplam vergi %13.25’i buluyor. Bu vergilerin haricinde otel fiyatlarına ayrıca % 2 vergi ekleniyor.
ABD’de ödenen vergi Avrupa’da olduğu gibi geri alınamıyor. Ancak başka bir eyaletten bir mal satın alıp onu bulunduğunuz eyalete postayla yollatırsanız vergi ödemeniz gerekmiyor. Bu durumda genellikle vergiden daha az tutan posta ücretini ödemekle yükümlü oluyorsunuz. Örneğin New Jersey’de bir otelde kalıp postayla New York’tan örneğin bir fotoğraf makinesi siparişi verirseniz %8.25’lik vergi yerine yalnızca posta ücretini ödersiniz.
Fiyatlar ve Bahşiş:
New York yılın 12 ayında turist ağırlıyor. Amerika’daki diğer şehirlerle karşılaştırıldığında pek ucuz değil. Özellikle konaklama ve otomobil kiralama fiyatları çok yüksek. Ancak doğru yerlere gidildiğinde alışveriş için çok ucuz bir kent. Restoran, kafe ve otel gibi yerlerde bahşiş vermek gelenekten çok zorunluluk. Restoran, bar ve kahvelerde gelen hesabın vergi dahil olmayan miktarının üzerinden % 15-20 arası bahşiş bırakılıyor. Barlarda her içki verişinde barmene 1 $ bahşiş verilmesi gerekiyor. Ancak her 4 ya da 5 içkiden sonra barmenin bir bedava içki ikram etmesi de gerekiyor. Bu durum özellikle bira gibi ucuz içkiler için geçerli, “buy back” denen bu ikram yapılmazsa bahşişi kesebilirsiniz. Otelde çantalarınızı taşıyan görevlilere de 1 $ bahşiş yeterli. Taksi şoförlerine % 10-15 civarında bahşiş veriliyor. Özellikle turistlerin çok gittiği restoranlarda, büyük otellerde “gratitude” adı altında hesaba bahşiş de ekleniyor.
Çalışma Saatleri:
New York 24 saat boyunca yaşayan bir şehir. Metro, otobüsler ve bazı dükkânlar 24 saat çalışıyor. Bankalar hafta içi 09.00-15.00/15.30 arası açık. Bankaların bazı şubeleri cumartesi sabahları da açık oluyor. Müzeler pazartesi hariç her gün açık; salı veya perşembe günleri kapanış saatleri uzuyor. Alışveriş merkezleri genellikle pazartesi-cumartesi günleri 10.00-18.00 arasında açık. Büyük alışveriş merkezleri genellikle haftanın bir günü (salı veya perşembe) daha geç saatlerde kapanıyor.
Telefon:
New York’ta 60 bine yakın telefon kulübesi bulunuyor. New York’ta Manhattan için bölge kodu 212, diğer bölgeler (Brooklyn, Queens, Bronx, Staten Island) içinse 718. Şehir içinde 3 dakikaya kadarki görüşmeler için 25 cent ödeniyor.
0-800’lü telefon numaraları Kuzey Amerika’dan ücretsiz aranıyor. Otellerden telefon etmek diğer alternatiflere göre daha pahalı, çünkü 50 cent ile 1 $ arasında servis ücreti ekleniyor. Yurtdışı konuşmalarda servis ücreti de yükseliyor. Uluslararası konuşmalar için telefon kartlarını kullanabilirsiniz. ABD’deki telefon kartları makineye sokulmuyor, arkasındaki ücretsiz numara aranıyor ve bu numaradan verilen talimatlara uygun olarak kartın numarası ve daha sonra görüşülecek telefon numarası tuşlanıyor. Özel firmalar tarafından çıkarılan bu telefon kartlarının hepsinin görüşme fiyatları aynı değil. 10 $’a aldığınız bir kart, Türkiye’yle yalnızca 3 dakika görüştürebileceği gibi 10 dakika da görüştürebilir. Telefon kartları şehirlerdeki gıda maddesi satan dükkânlarda, otellerde, gazete satan küçük dükkânlarda ve havaalanındaki makinelerde satılıyor. Telefon kartları arasında MCI ve AT&T en yaygın olanları. AT&T, MCI’dan daha pahalı. JDS, çok az bulunan ama en ucuz telefon kartlarından biri. Bir Türk’ün sahip olduğu Atanet isimli telefon firmasının telefon kartlarıyla da Türkiye’yle oldukça ucuza konuşabilirsiniz. Atanet firmasından telefon kartı alabilmek için Kuzey Amerika’dan 1-800-2826384 numaralı telefonu arayabilirsiniz. Ayrıca internette http://www.atanetwork.com adresinden İngilizce veya Türkçe bilgi alabilirsiniz. Telefon firmalarının uyguladıkları ücretleri ABD’de 0’ı tuşlayarak öğrenmek mümkün. New York’tan Türkiye aranırken Türkiye uluslararası telefon kodu + alan kodu + numara çevriliyor. Türkiye’den New York aranırken, ABD’nin uluslararası telefon kodu + New York bölge kodu (212 veya 718) + numara çevriliyor.
Medya:
New York’la ilgili bilgileri, sanatsal ve kültürel etkinlikleri çeşitli dergilerde bulabilirsiniz. Bu dergiler arasında özellikle New York adlı dergi çok yararlı olacaktır. New York Dergisi’ni gazete bayilerinde bulabilirsiniz. Ayrıca New York’ta Türkçe dahil dünyanın hemen her dilinde gazete bulunabiliyor.
Events:
New York’ta özel bir olayın olmadığı bir hafta bulmak imkansızdır. Her yıl 50 genel ve de 400’e yakın sokak festivalleriyle New York gerçekten renkli bir yerdir. Times Square’ deki yeni yıl kutlamaları dünyadaki en ünlü kutlamalardan biridir. 17 Mart’ta 5th Avenue’de yapılan ‘St. Patrick Günü’ kutlamaları da 200 yıldan beri yapılan geleneksel kutlamalardan biridir. Haziranda Central Park’ta ‘Change Your Mind Day’ (fikrini değiştirme günü) düzenlenir. Bu günde bazı konular tartışılır. Haziranda ayrıca JVC Caz Festivali ve New York Shakespeare Festivali yapılır. Bu festivallere ünlü starlar da katılır. 4 Temmuz’da Amerika’nın kurtuluşu kutlanır. Bu günde East River civarında havai fişek gösterileri yapılır. Bu da gerçekten eğlenceli bir aktivitedir.Ağustos ayında zencilerin düzenlediği Harlem Week (Harlem Haftası) de renkli geçer. Hip-hop tarzı müzikten hoşlananlar özellikle kaçırmamalıdır. Eylül ayında ise New York Film Festivali yapılır. Ünlüleri görmek istiyorsanız kaçırmayın